fbpx

Trẻ bị nghẹt mũi: Nguyên nhân & Cách chăm sóc tại nhà đơn giản, hiệu quả

Trẻ bị nghẹt mũi: Nguyên nhân & Cách chăm sóc tại nhà đơn giản, hiệu quả

Nhiều bậc phụ huynh cho rằng nghẹt mũi ở trẻ chỉ là một triệu chứng hô hấp đơn giản và thường để chúng tự khỏi hoặc tự mua thuốc cho trẻ uống chứ ít khi nào để ý kĩ. Tuy nhiên, trẻ bị nghẹt mũi chỉ tự khỏi khi chúng được chăm sóc cẩn thận và có cách phòng ngừa hiệu quả. Nếu bố mẹ cứ để tình trạng nghẹt mũi ở trẻ tái đi tái lại nhiều lần, điều này sẽ dẫn tới các bệnh về hô hấp nghiêm trọng và khó chữa.

Tại sao trẻ nhỏ lại hay bị nghẹt mũi hơn so với người lớn?

Nghẹt mũi là triệu chứng điển hình của các bệnh về đường hô hấp và rất hay gặp ở cả người lớn lẫn trẻ nhỏ. Nhưng triệu chứng này thường chiếm số đông ở trẻ nhỏ và thường lâu khỏi hơn so với người lớn. Vậy thì nguyên nhân nào gây nên tình trạng nghẹt mũi ở trẻ?

Do hệ hô hấp của trẻ chưa hoàn thiện và chưa phát triển đầy đủ

Cũng giống như người lớn, hệ hô hấp của trẻ gồm các cơ quan từ mũi, họng đến phổi, màng phổi với các đặc điểm giải phẫu và sinh lý riêng.

Nhưng vì mới hình thành và phát triển, nên chúng chưa thực sự hoàn thiện và chưa có chức năng bảo vệ hệ hô hấp trước các tác nhân gây hại như của người lớn. Cụ thể như:

  • Mũi: mũi ở trẻ khá ngắn và nhỏ, lỗ mũi và ống mũi hẹp cộng thêm niêm mạc mũi mỏng, chưa ngăn cản được các bụi bẩn vi khuẩn có hại xâm nhập qua đường mũi. Từ đó trẻ trễ bị viêm nhiễm vùng mũi gây nghẹt mũi khó chịu. 
  • Phổi: Theo báo cáo từ American Lung Association thì phổi là cơ quan phát triển cuối cùng và phải cần đến 37 tuần trong bụng mẹ để có thể hoàn thiện đầy đủ. Khi được sinh ra, phổi tiếp tục phát triển và lớn dần theo độ tuổi của bé. Vì thế, khi còn nhỏ thì trẻ dễ mắc các bệnh về phổi hơn và dễ gây ra các hiện tượng nghẹt mũi, ho, thở khò khè.

>> Tham khảo thêm: Trẻ thở khò khè kéo dài: Dấu hiệu bệnh lý nguy hiểm bố mẹ chớ coi thường 

Mũi của trẻ tương đối ngắn và nhỏ (Nguồn: stock_colors - Getty Images Signature)
Mũi của trẻ tương đối ngắn và nhỏ (Nguồn: stock_colors – Getty Images Signature)

Do sức khỏe hệ thống miễn dịch của trẻ còn yếu

Sức đề kháng tựa như một tấm khiên của siêu anh hùng, nó bảo vệ cơ thể trước các vi khuẩn, virus gây hại và các tác nhân từ môi trường ngoài. Nếu tấm khiên ấy yếu đi hay thậm chí biến mất thì cơ thể sẽ không chống đỡ được các virus, vi khuẩn và sẽ dễ bị mắc bệnh.

Ở trẻ em, hệ miễn dịch còn yếu và chưa phát triển hết nên chưa đủ khả năng để chống lại các tác nhân trên. Vì thế, trẻ cần được hỗ trợ tăng sức đề kháng, có thể là qua ăn uống và thói quen sinh hoạt hàng ngày.   

Do thời tiết thay đổi thất thường

Trời chuyển lạnh, không khí ẩm tăng cao là điều kiện thuận lợi để các vi khuẩn, virus gây hại đường hô hấp sinh sôi và phát triển rất nhanh.

Bên cạnh đó, thời tiết diễn biến bất thường từ nóng sang lạnh, từ nắng sang mưa trong ngày gây nên sự biến động về nhiệt độ. Sự biến động này xảy ra nhanh làm cho hệ miễn dịch của trẻ chưa kịp thích nghi, dần dần bị suy yếu.

Lúc này, hệ miễn dịch của cơ thể trẻ không còn đủ mạnh để ngăn chặn các vi khuẩn, virus gây hại xâm nhập vào cơ thể, từ đó gây ra các triệu chứng khó chịu về hô hấp, điển hình là nghẹt mũi.

Do trẻ mắc một số bệnh lý về hô hấp

Hầu hết các bệnh lý về hô hấp xuất hiện ở trẻ đều có triệu chứng nghẹt mũi kèm theo. Chỉ cần một cơn hắt xì nhỏ cũng có thể khiến trẻ sụt sịt cả ngày. Một số bệnh lý về hô hấp phổ biến gây nghẹt mũi ở trẻ có thể kể đến như: 

  • Cảm cúm: bệnh do virus cúm (Influenza virus) gây ra khiến trẻ bị nghẹt mũi nhưng không chảy nước mũi (hoặc có chảy nhưng không nhiều) kèm theo sốt, ho.
  • Viêm xoang: lớp niêm mạc xoang bị viêm làm các lỗ xoang bị thu hẹp lại và dẫn đến ứ đọng dịch ở bên trong. Bệnh gây nên tình trạng nghẹt mũi, sốt, chảy dịch mũi trong suốt thường xuyên.
  • Viêm phế quản: đây là tình trạng lớp niêm mạc của các ống phế quản bị viêm, làm gây ra các cơn nghẹt mũi, cơn ho và đờm ở trẻ.
Trẻ bị nghẹt mũi có thể đến từ nhiều bệnh lý hô hấp khác nhau (Nguồn: RyanKing999)
Trẻ bị nghẹt mũi có thể đến từ nhiều bệnh lý hô hấp khác nhau (Nguồn: RyanKing999)

Chăm sóc trẻ bị nghẹt mũi khó chịu tại nhà như thế nào để mang lại hiệu quả?

Thực chất, nghẹt mũi là một triệu chứng hô hấp dễ đến và cũng dễ đi. Nhưng nếu không được chăm sóc cẩn thận hay điều trị dứt điểm, triệu chứng sẽ tiến triển dần thành các biến chứng hô hấp nguy hiểm. Một số gợi ý mà Badger chia sẻ dưới đây sẽ giúp bố mẹ phần nào dễ dàng hơn trong việc chăm sóc tình trạng bé bị nghẹt mũi một cách đơn giản và hiệu quả.

Ứng dụng lợi ích của tinh dầu để cải thiện sức khỏe hệ hô hấp 

Tinh dầu là một dạng chất lỏng dễ bay hơi, được chiết xuất từ các cơ quan của thực vật. Tùy theo loại thực vật được chiết xuất mà mỗi tinh dầu sẽ có hương thơm đặc trưng riêng.

Từ xa xưa, người ta đã sử dụng tinh dầu từ các thảo mộc thiên nhiên để hỗ trợ sức khỏe và cải thiện tinh thần. Phương pháp này được biết đến với tên gọi là aromatherapy. Có thể dùng tinh dầu bằng cách xông phòng giúp thanh lọc không khí, hoặc pha với dầu nền thoa ngoài da để tác động sâu hơn đến người dùng.

Một số loại tinh dầu như Eucalyptus, Ravintsara, Peppermint, Tea Tree từ lâu đã được biết đến với công dụng thông thoáng đường thở, giảm thiểu các triệu chứng về hô hấp. Bố mẹ có thể dùng 1 loại để cải thiện chứng nghẹt mũi cho con. Nhưng tốt nhất vẫn nên kết hợp nhiều loại để tăng hiệu quả của tinh dầu (gọi là sức mạnh hiệp đồng).

Việc blend tinh dầu cần nắm được 1 số kiến thức nhất định và phải có thời gian nghiên cứu. Vì vậy nhiều bố mẹ thường chọn luôn sáp bôi ngực của Badger vì tính tiện lợi, đầy đủ của nó. Sáp có tỷ lệ tinh dầu ở mức an toàn, không gây nóng rát như dầu gió nên có thể dùng được cho bé từ 6 tháng tuổi để phòng ngừa cũng như cải thiện các vấn đề về hô hấp. 

>> Tham khảo thêm: Dầu ấm ngực Badger Chest Rub và câu chuyện tình thương của cha 

Sáp bôi ngực Chest Rub của Badger
Sáp bôi ngực Chest Rub của Badger

Dọn dẹp nơi sống, vệ sinh đồ dùng cá nhân của trẻ thường xuyên

Bụi bẩn, vi khuẩn là những vật thể siêu nhỏ bám vào khắp các đồ vật quanh nhà mà ta không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Chính vì không thể phát hiện bằng mắt thường nên chúng có thể âm thầm xâm nhập vào đường thở của ta bất cứ lúc nào: khi ta hít vào hay nói chuyện gây nên tình trạng ho, nghẹt mũi. Trẻ nhỏ thường có thói quen ngậm đồ chơi hay đồ vật mà chúng cầm được cho vào mồm, từ đó làm gia tăng cơ hội tiếp xúc với vi khuẩn, bụi bẩn.

Vì thế, bố mẹ cần phải thực hiện dọn dẹp, vệ sinh sạch sẽ không gian sống của trẻ, thay mới chăn, ga, gối thường xuyên. Bên cạnh đó, bố mẹ còn cần phải rửa sạch và sát khuẩn những món đồ chơi, những món đồ cá nhân của trẻ theo định kỳ để phòng tránh vi khuẩn gây bệnh.

Ngoài ra, độ ẩm không khí cũng có những ảnh hưởng nhất định tới hệ hô hấp. Độ ẩm cao là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn và nấm mốc phát triển. Còn độ ẩm thấp làm không khí khô hanh, cơ thể dễ mất nước qua da và mắc bệnh.

Độ ẩm 30% – 50% và không vượt quá 60% là mức lý tưởng để không ảnh hưởng tới sức khỏe cơ thể. Để duy trì độ ẩm phù hợp, bố mẹ nên bật máy tạo ẩm lúc không khí khô, hoặc dùng máy hút ẩm khi độ ẩm trong nhà tăng cao. Từ đó sẽ giúp không khí ổn định và chất lượng hơn, làm giảm tình trạng nghẹt mũi ở trẻ.

>> Tham khảo thêm: Cách phòng tránh các bệnh về hô hấp thường gặp ở trẻ nhỏ khi giao mùa 

Vệ sinh mũi trẻ với nước muối sinh lý hàng ngày

Nghẹt mũi là tình trạng lớp nhầy trong mũi quá nhiều, gây bít tắc một hoặc cả hai bên mũi khiến trẻ khó thở hoặc thở không được và phải dùng miệng để cung cấp thêm không khí đi vào phổi.

Nếu chỉ là nghẹt mũi đơn giản, bố mẹ có thể áp dụng mẹo chữa nghẹt mũi cho trẻ bằng cách nhỏ vài giọt nước muối sinh lý 0,9% vào mỗi bên mũi của trẻ. Nước muối sinh lý có tác dụng làm giảm bớt các lớp nhầy trong niêm mạc mũi và ngăn ngừa chúng xuất hiện nhiều. Điều này giúp cho đường mũi được thông thoáng và trẻ có thể hít thở bằng mũi bình thường trở lại.

Vệ sinh mũi trẻ nhẹ nhàng với nước muối sinh lý 0,9% (Nguồn: undefined undefined - Getty Images)
Vệ sinh mũi trẻ nhẹ nhàng với nước muối sinh lý 0,9% (Nguồn: undefined undefined – Getty Images)

Nhưng nếu trẻ bị nghẹt mũi do bệnh lý hoặc tình trạng nghẹt mũi nặng, bố mẹ cần đưa trẻ đi khám bác sĩ để có cách điều trị tốt nhất. Nhiều bố mẹ còn tự áp dụng cách trị nghẹt mũi cho bé tại nhà bằng phương pháp hút mũi. Tuy nhiên, đây là phương pháp cần sự tư vấn và hướng dẫn từ bác sĩ, nếu không sẽ gây ra tổn thương và khiến mũi trẻ bị nhiễm khuẩn.

Một số cách phòng tránh tình trạng nghẹt mũi ở trẻ khác

  • Cho trẻ uống nhiều nước hơn.
  • Giữ ấm cơ thể trẻ mỗi khi trời lạnh hay khi thời tiết giao mùa.
  • Cho trẻ đi tiêm vắc xin phòng các bệnh hô hấp đúng lịch.
  • Không để trẻ trong môi trường có khói thuốc độc hại.
  • Không để trẻ tiếp xúc với những người bị cảm cúm, cảm lạnh.
  • Không tự ý sử dụng mẹo dân gian chữa nghẹt mũi cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ.

Nghẹt mũi tuy chỉ là một triệu chứng nhỏ nhưng nó gây cảm giác khó chịu, bức bối khi trẻ mắc phải và lâu dài sẽ gây ra các biến chứng hô hấp nguy hiểm. Vì thế bố mẹ cần phải chăm sóc trẻ cẩn thận, đồng thời luôn có cách phòng tránh để ngăn ngừa cơn nghẹt mũi xuất hiện trở lại. 

Để có thêm nhiều thông tin bổ ích trong hành trình chăm sóc con trẻ lớn khôn, đừng quên tìm hiểu thêm về các vấn đề sức khỏe của trẻ qua chuyên mục Chăm sóc sức khỏe tại website Badger bố mẹ nhé. 

Nguồn tham khảo:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *