fbpx

Kem chống nắng chống ánh sáng xanh – Bảo vệ da tối ưu

Kem chống nắng chống ánh sáng xanh - Bảo vệ da tối ưu

Một số loại kem chống nắng có khả năng bảo vệ da khỏi ánh sáng xanh (HEV) – loại tia sáng gây ảnh hưởng đến da nghiêm trọng không kém gì bức xạ UV. Tuy nhiên, vì nó thầm lặng gây hại chứ không tác động trực tiếp như tia UV, nên mọi người ít chú ý đến tiêu chí này khi chọn kem chống nắng. Vậy ánh sáng xanh thực sự gây hại ra sao? Tại sao phải cần sử dụng kem chống nắng chống ánh sáng xanh?

Ánh sáng xanh tác động đến da như thế nào?

Ánh sáng xanh (Blue Light/High Energy Visible Light/HEV), còn gọi là ánh sáng nhìn thấy năng lượng cao, có nguồn phát chủ yếu từ mặt trời và các thiết bị điện tử. Bước sóng của ánh sáng xanh nằm trong khoảng 400 – 500nm nên xâm nhập rất sâu vào da (hơn cả tia UVA và UVB). 

Hầu hết mọi người biết đến ánh sáng xanh theo hướng ảnh hưởng thị lực. Tuy nhiên, loại tia này còn gây nên một số tác động đến làn da như:

Lão hóa sớm

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra: việc tiếp xúc với ánh sáng xanh có thể gây tổn thương tế bào, đẩy nhanh quá trình lão hóa của da.

Ánh sáng xanh xuyên qua da và kích thích sản sinh các gốc tự do, tấn công mô ADN của những tế bào khỏe mạnh. Loại tia này xâm nhập sâu vào tận lớp hạ bì của da, nơi có collagen và elastin – hai loại protein chịu trách nhiệm mang lại độ bền và đàn hồi cho da.

Khi collagen và elastin suy yếu do tổn thương bởi gốc tự do, da sẽ mất đi độ săn chắc, trở nên lỏng lẻo và xuất hiện các nếp nhăn. Từ đó các dấu hiệu lão hóa sẽ bị đẩy nhanh, hay còn gọi là lão hóa do ánh sáng.¹   

Tăng sắc tố da

Bên cạnh việc gây lão hóa sớm, HEV còn làm gián đoạn chức năng của tế bào hắc tố melanocytes, gây tăng melanin (sắc tố đen làm sạm da khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời), nám và các vết thâm không đều màu. Sắc tố do ánh sáng xanh gây ra có màu sẫm hơn và dai dẳng hơn so với sắc tố do tiếp xúc với UVA hoặc UVB. Tuy nhiên, chỉ những người có màu da tối mới xảy ra phản ứng và biểu hiện tăng sắc tố khi tiếp xúc với HEV.²

Ánh sáng xanh và những ảnh hưởng đến da
Ánh sáng xanh gây tổn hại đến da

Viêm, đỏ và sưng da

Mặc dù ánh sáng xanh được sử dụng như liệu pháp để điều trị nhiều loại bệnh về da. Tuy nhiên, việc tiếp xúc với loại tia này quá nhiều có thể gây ra tình trạng viêm, mẩn đỏ và sưng tấy. Nguyên nhân đến từ việc HEV làm tăng sinh các gốc oxy hóa (ROS), gây suy yếu chức năng của hàng rào tế bào da, dẫn đến mất khả năng giữ ẩm và khả năng miễn dịch của da bị suy yếu.

Gián đoạn chu kỳ giấc ngủ

Ánh sáng xanh giúp điều chỉnh nhịp sinh học, chu kỳ thức và ngủ của cơ thể, giúp bạn tỉnh táo trong ngày. Tuy nhiên, việc xem ti vi hoặc lướt điện thoại quá muộn vào ban đêm có thể cản trở giấc ngủ của bạn.

Giấc ngủ ban đêm là thời điểm để cơ thể nghỉ ngơi và tự phục hồi thông qua việc loại bỏ, thay thế các tế bào chết, bao gồm cả da và tế bào máu. Ánh sáng xanh từ các thiết bị điện tử sẽ kích thích não, làm chậm hoặc ngừng giải phóng melatonin – một loại hormone gây buồn ngủ. Khi hormone này không được sản xuất hoặc sản xuất quá ít, sẽ dẫn đến tình trạng khó ngủ và gây buồn ngủ vào ban ngày.³ 

Thiếu ngủ làm da bị xỉn màu, xuất hiện quầng thâm, bọng mắt… Bên cạnh đó, cơ thể không sản xuất được lượng collagen cần thiết, khiến độ đàn hồi của da bị suy giảm nhanh hơn.

Ánh sáng xanh làm gián đoạn chu kỳ thức ngủ
Ánh sáng xanh làm gián đoạn chu kỳ thức ngủ

Có phải mọi loại kem chống nắng đều chặn ánh sáng xanh?

Câu trả lời là KHÔNG. Chỉ duy nhất kem chống nắng vật lý mới có khả năng chặn ánh sáng xanh, vì cơ chế phản xạ của chúng. Zinc Oxide và/hoặc Titan Dioxide là các thành phần hoạt động chính (active ingredients) trong kem chống nắng vật lý. Khi thoa lên da, các khoáng chất này ngay lập tức tạo thành một hàng rào bảo vệ, phản xạ và ngăn không cho tia sáng xuyên qua. Có thể hình dung giống một tấm gương, tia sáng chiếu vào ngay lập tức bị hắt ngược trở lại, không thể xuyên qua được.

Lưu ý: kem chống nắng vật lý không chặn HOÀN TOÀN ánh sáng xanh, vì cả Zinc Oxide và Titan Dioxide chỉ có khả năng chặn một phần HEV nhờ vào khả năng hấp thụ và phản xạ của chúng. Do đó, ngoài việc dùng kem chống nắng vật lý, bạn vẫn nên che chắn cẩn thận khi ra nắng và cân chỉnh thời gian sử dụng các thiết bị điện tử phù hợp. 

>> Tham khảo thêm: Phân biệt kem chống nắng vật lý và hóa học – Bạn hợp với loại nào? 

Tiêu chí chọn kem chống nắng chống ánh sáng xanh hiệu quả

Tiêu chí đầu tiên trong việc chọn kem chống nắng chống ánh sáng xanh hiệu quả là:

Là kem chống nắng vật lý

Như đã nói ở trên, chỉ kem chống nắng vật lý với cơ chế phản xạ tia sáng mới có khả năng chống ánh sáng xanh. Do đó, bạn nên chọn những loại kem chống nắng có nhãn Mineral Sunscreen hoặc bảng thành phần, mục active ingredients có Zinc Oxide và/hoặc Titan Dioxide. 

Cần lưu ý: trước đây kem chống nắng vật lý thường được dán nhãn Sunblock – biểu thị cho việc có thể chặn được hoàn toàn tia UV. Từ Sunscreen thường dùng cho các sản phẩm chống nắng hóa học. Nhưng từ 2011, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã cấm sử dụng từ Sunblock, vì thực chất không có loại kem chống nắng nào có thể chặn hoàn toàn bức xạ UV. Do đó, hiện tại kem chống nắng vật lý dùng từ Sunscreen kèm theo đặc tính của thành phần hoạt động là Mineral (khoáng chất). 

Kem chống nắng vật lý SPF 30 Active - Badger
Kem chống nắng vật lý SPF 30 Active – Badger

Khả năng chống nắng phổ rộng

Ánh sáng mặt trời chiếu xuống trái đất gồm cả ánh sáng xanh và tia UV, trong đó UV được cho là gây ảnh hưởng nghiêm trọng trực tiếp đến da và có thể hình thành ung thư. Vì vậy, tiêu chí thứ hai trong việc chọn kem chống nắng chống ánh sáng xanh là khả năng bảo vệ phổ rộng – broad spectrum

Broad spectrum là thông tin được in trên nhãn kem chống nắng, cho biết khả năng chặn đồng thời cả tia UVA và UVB. Trước đây, kem chống nắng chỉ có tác dụng bảo vệ da khỏi UVB – loại bức xạ gây cháy nắng và hình thành ung thư da. Cho đến sau này, khi UVA được xác định là nguyên nhân chính tạo nên nếp nhăn, gây lão hóa sớm và có thể góp phần hình thành ung thư, khả năng chống nắng phổ rộng mới dần được chú ý.

Hầu hết các kem chống nắng vật lý đều có khả năng bảo vệ phổ rộng, vì Zinc Oxide và Titan Dioxide chặn được đồng thời cả hai bức xạ cực tím nêu trên. Tuy nhiên, Zinc Oxide thường được đánh giá cao hơn do ngăn được tia UVA và UVB bước sóng ngắn, dài. Trong khi Titan Dioxide chủ yếu phản xạ UVB và gần như không có khả năng chặn UVA sóng dài. 

Do đó, cách đơn giản hơn để bảo vệ da khỏi ánh sáng xanh lẫn bức xạ cực tím là chỉ cần chọn những kem chống nắng có thành phần hoạt tính Zinc Oxide. Hiện nay, khoáng chất chống nắng đã có nhiều cải tiến, tạo ra loại Zinc Oxide thế hệ mới, điển hình là Clear Zinc của Badger. Clear Zinc có kết cấu lớn, xốp và không phản chiếu nhiều ánh sáng nhìn thấy, nên ít làm trắng da như Zinc Oxide mà vẫn chống nắng hiệu quả. Đồng thời, Clear Zinc cũng được chọn làm thành phần hoạt động duy nhất trong toàn bộ kem chống nắng của Badger. 

>> Bạn có thể tìm hiểu thêm về khoáng chất Clear Zinc của Badger qua: Thành phần Clear Zinc Oxide trong kem chống nắng Badger 

Chỉ số SPF không quá cao

Sun Protect Factor là thước đo mức độ kem chống nắng sẽ bảo vệ da khỏi UVB, nhận biết bằng chữ SPF in cùng số to nhất trên bao bì sản phẩm. 

Mọi người thường nghĩ những kem chống nắng có chỉ số SPF cao (50 trở lên) mang lại khả năng bảo vệ tốt hơn so với kem chống nắng SPF 30 hoặc 50. Họ cho rằng con số càng cao sẽ cho phép thời gian ở dưới nắng càng lâu, nhưng đây hoàn toàn là một sai lầm. 

Nếu thoa đúng hướng dẫn, kem chống nắng có SPF 30 chặn được 97% tia UVB, với SPF 50 là 98% và SPF 100 là 99%. Có thể thấy: khi số SPF càng lớn, khả năng bảo vệ bổ sung tăng thêm rất nhỏ, gần như là không đáng kể.

Để kem chống nắng đạt được chỉ số SPF cao, cần phải kết hợp rất nhiều hóa chất chống nắng. Nhưng chính các hóa chất này lại gây nên mối lo ngại về sức khỏe vì chúng có thể thấm qua da, đi vào máu.

Cho dù bạn hoạt động mạnh ngoài trời hay chỉ đi học, đi chơi, picnic nhẹ nhàng, cũng chỉ nên thoa kem chống nắng có SPF từ 30 – 50 (như Badger SPF 30 Active hoặc kem chống nắng chơi thể thao Badger SPF 40 Sport) kết hợp với thoa đúng cách để bảo vệ da hiệu quả. 

>> Tham khảo thêm: Đọc hiểu ý nghĩa các chỉ số kem chống nắng quan trọng

Chỉ số SPF nằm trong mức khuyến nghị
Chỉ số SPF nằm trong mức khuyến nghị (30 – 50)

Bảng thành phần an toàn cho sức khỏe và môi trường

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra: hóa chất chống nắng – điển hình là Oxybenzone gây nên nhiều mối lo ngại cho cả sức khỏe và môi trường. Sau khi thấm qua da, hóa chất này đi vào máu, gây rối loạn nội tiết, làm tăng sinh gốc tự do cũng như tăng khả năng hình thành ung thư. Thậm chí sau vài tuần kể từ lần cuối thoa kem chống nắng, các nhà nghiên cứu vẫn tìm thấy Oxybenzone tồn tại trong máu. Điều này cho thấy khả năng thấm rất sâu và đào thải chậm của Oxybenzone. 

Tại Mỹ, kem chống nắng được phân loại là thuốc không kê đơn (OTC) giám sát bởi FDA – đảm bảo người tiêu dùng có thể tiếp cận các sản phẩm chống nắng được quản lý chặt chẽ và minh bạch. Hiện tại, FDA chỉ công nhận hai khoáng chất Zinc Oxide – Titan Dioxide là an toàn và hiệu quả4.

Ở Châu Âu và một số quốc gia khác, kem chống nắng được quản lý như mỹ phẩm chứ không phải thuốc. Do đó, nếu bạn mua những sản phẩm chống nắng bên ngoài Hoa Kỳ, cần xem thật kỹ bảng thành phần. 

Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, hóa chất chống nắng còn tác động đến môi trường biển. Vì không có khả năng phân hủy sinh học (Biodegradable), những hóa chất này sẽ trôi ra đại dương khi bạn tắm biển hoặc theo đường thoát nước sinh hoạt. Chúng làm gián đoạn quá trình sinh sản tự nhiên của san hô, gây ra hiện tượng tẩy trắng (Coral bleaching) và ảnh hưởng đến các sinh vật khác.

Cuối cùng, một bảng thành phần kem chống nắng vừa hiệu quả mà vẫn an toàn cho sức khỏe, làn da cũng như sinh thái biển là Zinc Oxide, ưu tiên thêm: dầu thực vật, tinh dầu và vitamin E.   

>> Tham khảo thêm: Chọn kem chống nắng đi biển thế nào để không làm hại san hô?

Cách sử dụng kem chống nắng chống ánh sáng xanh đúng cách

  • Dùng thử là điều đầu tiên bạn cần làm với mọi loại sản phẩm dùng lên cơ thể, kể cả kem chống nắng. Thoa một lượng nhỏ kem chống nắng lên bắp tay hoặc sau tai và theo dõi phản ứng trong 48 giờ. Nếu không xảy ra hiện tượng gì, bạn có thể yên tâm sử dụng sản phẩm đó lâu dài.
  • Lấy lượng kem chống nắng vừa đủ với khả năng hấp thụ của da, tránh thoa quá dày sẽ tạo cảm giác nặng mặt. Lưu ý lúc thoa nên chấm nhỏ – vỗ – tán đều.
  • Thoa kem chống nắng trước khi ra ngoài ít nhất 15 phút để kem ổn định trên da, giúp phát huy hiệu quả tốt nhất có thể.
  • Chú ý thoa kem ở cả sau tai, gáy, những vùng da không được che chắn bởi quần áo.
  • Với những hoạt động đi làm, đi học, picnic nhẹ nhàng: thoa lại kem chống nắng sau mỗi 2 giờ. Với những hoạt động thể thao mạnh, đổ mồ hôi nhiều: thoa lại kem chống nắng sau khoảng thời gian kháng nước được khuyến nghị (40 hoặc 80 phút) hoặc thoa lại sau khi lau bằng khăn. 
  • Thoa kem chống nắng mỗi ngày, dù cho hôm đó nắng to hay nhiều mây. 

Lưu ý thêm: như đã nói ở trên, kem chống nắng không chặn được hoàn toàn ánh sáng xanh cũng như tia UV. Vì vậy, ngoài việc dùng kem chống nắng vật lý, che chắn với quần áo dài tay và mũ nón rộng vành khi ra ngoài, bạn cần xây dựng thêm một chế độ sinh hoạt khoa học như:

  • Không nhìn liên tục vào màn hình các thiết bị điện tử. Cứ sau 20 phút, hãy nhìn tập trung vào một vật khác cách xa 6m và duy trì ít nhất 20 giây.
  • Không sử dụng thiết bị điện tử ít nhất 3 giờ trước khi ngủ.
  • Sử dụng bộ lọc ánh sáng xanh cho màn hình máy tính, điện thoại của bạn.
Cách sử dụng kem chống nắng chống ánh sáng xanh đúng cách
Chú ý thoa kem chống nắng ở những vùng không được che chắn bằng quần áo, mũ nón

>> Tham khảo thêm: Các câu hỏi về kem chống nắng & kem chống nắng Badger 

Đừng quên chuyên mục kem chống nắng của Badger còn rất nhiều bài viết khác, ghé đọc ngay bạn nhé. 


Nguồn tham khảo:

(1):  Blue Light Effect on Skin: Does Blue Light Damage Skin? – Colorescience 

(2): Impact of blue light on skin pigmentation in patients with melasma – PMC

(3): The impact of blue light and digital screens on the skin – Kumari – 2023 – Journal of Cosmetic Dermatology – Wiley Online Library

(4):  Sunscreen: How to Help Protect Your Skin from the Sun – FDA

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *